Nowożytna Europa dotknięta była na wiele sposobów licznymi sytuacjami kryzysowymi i wynikającymi z nich komplikacjami społecznymi. Z dokumentów archiwalnych, drukowanych dzieł kronikarskich i odręcznie pisanych pamiętników zdaje się przejawiać porażający obraz ówczesnego świata: odzwierciedlenie chaosu, paniki, nastrojów mistycznych i milenijnych. Każde doświadczenie tego typu pozostawiało głęboką rysę w teksturze danego społeczeństwa i determinowało człowieka, stawiając go w obliczu nicości życia, przemijania i rychłego końca świata oraz konfrontując z ideami memento mori oraz mors ultima linea rerum. I choć wybitny poeta francuski, Eustache Deschamps (1346–1406) już w średniowieczu wskazywał na „wiek płaczu, trwogi i udręki”, to jednak szczególnie wiek XVII winien być uznany za czas, który ze szczególnym okrucieństwem naznaczony został przez czterech Jeźdźców Apokalipsy – przez śmierć, wojnę, zarazę i głód. Suplikacja a fama, a bello, a peste libera nos, Domine w żadnej innej epoce nie mogła być tak aktualna, jak właśnie w okresie baroku.

 

Praca doktorska nt. „Theatrum atrocissimorum fatorum. Eine literarhistorische Quellenstudie über die Pest in Danzig 1709“ („Theatrum atrocissimorum fatorum. Historyczno-literackie studium źródłowe na temat dżumy w Gdańsku w roku 1709”) powstała w roku 2009 na Wydziale Nauk Filologicznych UMK pod opieką naukową dr. hab. Włodzimierza Zientary, prof. UMK. Odwołuje się do jednego z najtrudniejszych doświadczeń człowieka nowożytności, tj. powracających regularnie epidemii chorób zakaźnych, których przyczyny i drogi rozprzestrzeniania się przez wiele lat pozostawały tajemnicą, nawet dla wybitnych medyków i uczonych, a których profilaktyka i terapia musiała z konieczności ograniczać się do dostępnych, aczkolwiek rzadko skutecznych medykamentów oraz podejmowanych pośpiesznie przez władze miasta środków ostrożności. Głównym przedmiotem badań jest religijna profilaktyka i terapeutyka dżumy w Gdańsku w roku 1709. Praca dokonuje szerokiej egzegetycznej i filologiczno-historycznej analizy traktatów religijnych trzech najwybitniejszych pastorów protestanckich ówczesnego miasta Gdańska:
 
  • Samuel Schelwig, Denckmahl Der Pestilentz / Womit der gerechte GOTT Nach seinem heiligen Raht und Willen / Die Stadt Dantzig / Im Jahr 1709. heimgesucht hat, Danzig 1709. [PAN BG sygn. Od 13655]
  • Constantin Schütz, Christliche Erinnerung Zur Beybehaltung der sehr nöthigen Buß-Gedancken / Welche bey denen über diese Lande schon viele Jahre her schwebenden sehr schweren Gerichten Gottes / Insonderheit aus Gelegenheit Der in diesem Lande / und Anno 1709. auch in dieser Stadt hefftig graßirenden Seuche der Pestilentz sind erwecket worden, Danzig 1710. [PAN BG sygn. Uph. q. 2379]
  • Joachim Weickhmann, Theologischer und ausführlicher Unterricht von der Pestilentz darinnen von dieser Seuche so wol ins gemein / als auch besonders in sechs und zwantzig / grossen Theils / schweren und wichtigen Fragen gehandelt wird / Durch Veranlassung der grossen Pest, mit welcher der gerechte GOtt / die Königlich-Polnische Stadt Dantzig in Preussen A. 1709. heimgesucht […], Danzig 1710. [PAN BG sygn. Od 13662.8º]